Wat is aankoopfraude?
Van alle geregistreerde gevallen van cybercriminaliteit, bestaat het grootste deel uit aankoopfraude. Je hebt te maken met aankoopfraude wanneer je online iets bestelt, maar dat nooit geleverd wordt. Ook als je iets ontvangt dat sterk afwijkt van wat je hebt besteld (inclusief namaakproducten) valt het onder aankoopfraude.
Criminelen maken hiervoor meestal gebruik van websites die er uit zien als een legitieme webshop. Hierop worden trendy producten aangeboden, vaak met een hoge korting of prijs die ver onder de winkelprijs ligt. Nadat je hebt betaald wordt het product niet geleverd. Na een paar dagen of enkele weken is de 'webshop' weer offline en verplaatsen de criminelen zich naar een andere website.
Onder jongeren komt aankoopfraude 20% vaker voor dan bij ouderen. Dit wordt deels veroorzaakt doordat aankoopfraudeurs zich meestal richten op kleding, sportartikelen, schoenen en (kleding)accessoires. Bijna 50% gevallen van alle succesvolle online fraude vindt plaats in deze categorieën, gevolgd door huishoudelijke apparatuur (15%).
Aankoopfraude per gemeente
Uit onderzoek door het CBS blijkt dat 7,9% van alle Nederlanders van 15 jaar en ouder in 2025 slachtoffer is geweest van aankoopfraude. Dat komt neer op ongeveer 1,2 miljoen personen, wat een stijging betekent van ruim 14% ten opzichte van 2023.
Er zijn duidelijke regionale verschillen. Van alle gemeenten met meer dan 70.000 inwoners, kwam aankoopfraude het vaakst voor in Deventer (10,9%). Ook in Leeuwarden (10,4%), Arnhem (10,3%) en Velsen (10,0%) heeft minimaal 1 op de 10 inwoners er mee te maken gehad.
Politiecijfers laten al enkele jaren een daling zien van het aantal aangiften van cybercriminaliteit. Dit komt vooral doordat men steeds minder vaak aangifte doet van online oplichting. Volgens het CBS deed in 2024 minder dan 20% van de slachtoffers van cybercrime daadwerkelijk aangifte bij de politie.
Aankoopfraude en je creditcard
De meeste creditcardmaatschappijen hebben een automatische aflevergarantie op bestellingen die je met de creditcard hebt betaald. Dit betekent dat je je geld terug kunt krijgen, indien je niets ontvangt na betaling. Hierdoor kun je met een iets geruster gevoel online shoppen.
Let wel: bij sommige creditcards heb je wel te maken met een eigen risico, of ben je gelimiteerd tot een maximum aantal gevallen per jaar. De exacte voorwaarden verschillen per maatschappij én per creditcard. Op deze website kun je dit eenvoudig vergelijken.
Wat kun je zelf doen?
Het is verstandig om tijdens het online shoppen continu op je hoede te zijn, vooral bij aanbiedingen die te mooi lijken om waar te zijn.
Vind je dit lastig? Raadpleeg dan de lijst van de politie met IBAN-nummers, domeinnamen en emailadressen, waarvan bekend is dat deze betrokken zijn bij cybercriminaliteit. Verder heeft de Consumentenbond een lijst samengesteld met tips om malafide webshops te herkennen.